Κ Λ Ε Π Α

Η ΚΛΕΠΑ ΑΠΟ ΨΗΛΑ

2007-11-13T10:52:00.000+02:00

ΑΝΩ ΚΛΕΠΑ

2007-11-13T10:49:00.000+02:00

Η πλατεία

Η ΒΡΥΣΟΥΛΑ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΜΠΕΛΑ ... BY NIGHT...

2007-11-06T20:56:00.000+02:00

ΚΛΕΠΑΙΤΙΚΕΣ ΦΑΤΣΟΥΛΕΣ

2007-11-06T20:37:00.001+02:00

ΠΑΛΙΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

2007-11-06T20:31:00.000+02:00

ΒΑΠΤΙΣΗ ΣΤΗ ΚΛΕΠΑ (1956)

2007-11-06T20:23:00.000+02:00

ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ....

2007-11-05T11:52:00.001+02:00

"Κάθε πλατεία πλάτανος, κάθε πλατάνι ρύση..."

Και η κλασική..νόμιμη απόδειξη...

... έχει και διάτρηση...

ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑ...ΧΩΡΙΣ ΣΧΟΛΙΟ

2007-11-05T11:12:00.000+02:00

Παλιά...δεν υπήρχε δρόμος....να πηγαίνει στα χωριά...
Όσο απίστευτο και αν ακούγεται αυτό...
Υπήρχαν μονοπάτια...και όρεξη για πεζοπορία...ώρες..μέρες...

Και... επιτέλους..

αρκετά αργοπορημένη..(χρόνια μετά..)
ήρθε η πρώτη μπουλντόζα στον Πλάτανο...

και μετά το λεωφορείο...

Σαραβαλιασμένο και παλιό, τα καθίσματα σπασμένα,
η ταπετσαρία των καθισμάτων ήταν πλαστική και γλοιώδης....
Το καλoριφέρ δεν λειτουργούσε, ούτε και τα εσωτερικά φώτα.

Διέσχιζε με θόρυβο τα βουνά,
με μια εκπληκτική βραδύτητα,
τρικλίζοντας και αγκομαχώντας,
το κιβώτιο ταχυτήτων έκανε περίεργους ήχους και θορύβους
κάθε φορά που ο οδηγός άλλαζε ταχύτητα.

Και όμως.. στο τέλος έφτανες....
ταλαιπωρημένος αλλά σώος...
αργοπορημένος...αλλά στην ώρα σου...

Το Σαραβαλάκι τελικά... σε πήγαινε στο χωριό...

και για αυτό το λόγο...
σίγουρα δεν του αξίζει αυτή η κατάντια...

ΠΟΙΟΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΞΕΧΑΣΕΙ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ….;

2007-11-05T11:01:00.000+02:00

Ξεκινούσες μέσα στην τρελή χαρά να πας στο χωριό…
και ξαφνικά τσούπ σε μια μόνο στροφή,
(ανάλογα από πού ερχόσουν)…
λίγο μετά τη Λαμία,
λίγο μετά τη Νάυπακτο,
λίγο μετά το Θέρμο,…

έβγαινες από τον πολιτισμό…
Έτσι απλά…

Eβγαινες από τον πολιτισμό…

Χωματόδρομος….
όχι απλά με χωματάκι και πετρούλες…
αλλά με βράχους, κοτρόνες και πολλές στροφές…
και κατολισθήσεις…

και η ίδια κλασική ερώτηση σε όλη τη διαδρομή….

«Λες να περνάει ο δρόμος…;;;»
«Να πάρουμε τηλέφωνο στο Λιόλιο να ρωτήσουμε…;;;»

Ταλαιπωρίααααααα….

Αλλά το αποτέλεσμα στο τέλος σε αποζημίωνε…
με το παραπάνω…
(από την επόμενη μέρα φυσικά..
γιατί την ημέρα του ταξιδιού έφτανες πολύ άρρωστος...για να το δείς)

Ευτυχώς…

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ

2007-11-04T14:49:00.000+02:00

ΠΕΙΝΑΣΑΤΕ;;;

2007-11-01T14:37:00.000+02:00

"Φαγητά και τρόπος παρασκευής των"

Όλο το κεφάλαιο "Φαγητά και τρόπος παρασκευής των" το πήραμε από το βιβλίο του Λυκειάρχη - Συγγραφέα Βασίλη Ι. Μπούρμπουλα από την Στράνωμα Ναυπακτίας.

Με την έρευνα αυτή προσπαθήσαμε να Ας περιγράψουμε τα φαγητά που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι της Ορεινής Ναυπακτίας κυρίως κατά την περίοδο της κατοχής και τη μεταπολεμική περίοδο μέχρι το έτος 1965.
Πολλά όμως απο τα φαγητά αυτά παρασκευάζονται και σήμερα.

ΥΛΙΚΑ

Σάλτσα:
Τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο μήνα μαζεύαμ΄ απ΄ τους κήπους ντομάτες. Ανάβαμ΄ φωτιά και έβαναμ΄ την πυροστιά κι απάν΄ του καζάνι. Ρίχναμε μέσα τις ντομάτες κι έβραζαν ώσπου να διαλυθούν. Απάν΄ απάν΄ όταν κόχλαζαν μάζευαμ΄ του σπόρου. Περίμεναμ΄να πήξουν οι ντομάτες και να εξτμιστεί του νερό. Μιτά περνούσαμι τουν τοματοπολτό στου σουρουτίρ. Το σουρουτίρ ήταν μία μπόλια (πανί πετσέτας διαφανές). Μιτά ρίχναμ΄ τη ντομάτα στο ταψί και τη λιάζαμ΄ 2 - 3 μέρες στον ήλιο. Ρίχναμι μέσα αλάτι κι βάζαμι τη σάλτσα σε δοχεία κι τνείχαμ΄ για του χειμώνα να βάνουμ΄ στα φαγητά.
Τραχανας:
Πιάναμι γάλα απ΄ τα γίδια ή τα πρότα Άμα δεν έφτανε το θκό μας δανειζόμασαν απ΄ τ΄ γειτόνισσα. Κοσκίνιζαμ΄ αλεύρι καθάριο (από σιτάρι). Στραγγίζαμι του γάλα στο σκαφίδ και ρίχναμι σιγά σιγά τ΄ αλεύρ στου γάλα ώσπου να γίνει ζυμάρ κάπως ξηρό. Μιτά απλώναμι το ζυμάρ σε καθαρά τραπεζομάντιλα να ξεραθεί λίγο στον ήλιο. Όταν ξεραινόταν τον τρίβαμ και τον περνούσαμ απ΄ του αρέληγου και γινόταν ο τραχανάς που τρώγαμ κυρίως το πρωί προτού φύγουμ για τη δλειά. Μέσα στου γάλα ανακατεύαμ λίγο αλάτι κι αυγά.
Μπλουγουρ (πληγούρι):
Έπαιρναμ΄ σιτάρ κυρίως άσπρο βελίσα και το περνούσαμ απ΄ του ριμόνι και το καθαριζαμ απ΄ τα σκύβαλλα κι τα σκουπίδια. Μιτά τόσπαζαμ στην πέτρα. Είχαμ΄ μία μιγάλη ποταμίσια στρογγυλή πέτρα κι σπάζαμ το σιτάρ κι γίνοταν το μπουλουγούρ.
Γλίνα:
Τα Χριστούγιννα κάθε οικογένεια στου χουριό έσφαζε του γρούνι. Του γδέρναμ΄ κι έβγαζαμ΄ λουρίδες το λίπος (γλίνα). Ανάβαμ φουτιά μιγάλη κι έπεφταν κάρβουνα. Μιτά έβαναμ απάν στην πυρουστιά του καζάνι κι έκουβαμ κουμάτια - κουμάτια τις λουρίδες τη γλίνα και την έριχναμ μέσα στου καζάνι. Έρχναμ΄ κι λίγου αλάτι. Ανακατεύαμ τη γλίνα μι μία μιγάληξ ξύλινη κτάλα κι έλιωνε η γλίνα και με το χωνί την αδειάζαμ σε δοχεία. Όταν έλιωνι όλη η γλίνα 'εμειναν στου μπάτου οι τσγαρήθρες. Τη γλίνα τη χρησιμοποιούσαμ΄ τον χειμώνα στα φαγητά, να τγανίζουμ πατάτες κι πουλλοί τνέτρωγαν απάνου στ φέτα το ψουμί.
Βούτυρο:
Μαζεύαμ΄ 2 - 3 μέρες το γάλα απ΄ τα πρότα ή τα γίδια στην καρδάρα. Το στράγγιζαμ΄ και το ρίχναμ στου ταβλαμπά. Το χτυπούσαμ δυνατά μι του βουρτσόξυλο κι απάν΄ έβγαινε το βούτυρο και το μαζεύαμ. Το γάλα που έμεινε ήταν το ξυνόγαλο.
Παστό:
Τα Χριστούγεννα σφάζαμι του γρούνι. Τρώγαμ΄ όσο κρέας μπορούσαμι τις γιορτές και το υπόλοιπο του κάναμι παστό γιατί ένα γρούνι ζύγιζε 100 - 120 οκάδες τότε. Κόβαμι του κρέας λουρίδεσ κι του βάζαμι στουν τάλαρο. Μία στρώση κρέας, μία αλάτ χοντρό απού πάνου, ώσπου γέμιζ΄ ου τάλαρος, τον κλείναμι κι του χειμώνα έβγαιναμ΄ μαγειρεύαμε κι τρώγαμι. Του χοντρό αλάτ το τρίβαμε στην ίδια πέτρα που τρίβαμι το μπλουγούρ.
Καπνιστό:
Όσοι δεν τόκαναν παστό το κρέας τόκαναν καπνιστό. Τόκοβαν λουρίδες, τ΄ αλάτιζαν μι χουντρό αλάτ κι το κρεμούσαν απάν απ΄ του νζάκι, απάν΄απ΄ τη γωνιά κι καπνιζόταν. Έτσι ξεραίνεταν κι δε μύριζε. Όταν θέλαμι του χειμώνα το βγάζαμ κι του μαγειρεύαμι.
Λουρίδες:
Όσοι είχαν μικρά γρούνια, λίγες ουκάδες δεν τάγδερναν, αλλά τα ξούριζαν. Έβγαιναν μετά λουρίδες - λουρίδες του τουμάρ του γουρουνιού τ΄ αλάτζαν κι το κρεμούσαν απάν απ τη γουνιά κι καπνίζεταν. Του χειμώνα έπαιρναν κι έβραζαν με καμπρουλάχανα κι έτρωγαν.

Π Ι Τ Ε Σ

Γαλατόπιτα ( Κλάστρα):
Εμείς την πίτα αυτή τη φκιάναμ ωσ εξής: Βράζαμ λίγο το γάλα μι λίγο αλεύρι μπουμπότα να δέσει. Μιτά βάζαμε δύο φύλλα στου μπάτου του ταψιού που ανοίγαμε μόνοι μας κι ένα στη μέση της πίτας. Μιτά βάζαμι φύλλο. Την ψήναμε στη γάστρα μισή ώρα.
Τυρόπιτα:
Έφκιαναμ καμιά δεκαριά φύλλα και χτυπούσαμε αυγά και τυρί μαζί. Στρώναμε ένα φύλλο, ρίχναμε λίγο λίπος και το χαρμάνι κι ξανά άλλο φύλλο. Την έψηναμ στ΄ γάστρα μισή ώρα.
Λαχανόπιτα:
Έκουβαμ τα χόρτα (σπανάκι, λουβουδιές, μαντανό, άνιθο) κι τ΄ ανακάτευαμ μι αλάτ κι τυρί κι λίγου λάδ ή λίπος κι αυγά.Έβαναμ δύο φύλλα στουν πάτο, μιτά άλλο φύλλο κι άλλα λίγα χόρτα. όλα όλα 6 - 7 φύλλα. Δύο αφήναμι πάνω πάνω. Την ψήναμε στη γάστρα. Στη μισή ώρα τη γυρίζαμε στου πλαστήρ απ΄ την άλλη μιριά και την βάζαμε ξανά στου ταψί άλλη μισή ώρα.
Μσιάντρα:
Την έφκιαναμ με μπομπότα αλεύρ. Κόβαμι τα χόρτα, έρχναμ τυρί, αλάτ κι αλεύρ΄Αλείφαμε το ταψί μι λάδ ή γλίνα και ρίχναμε το χαρμάνι στου ταψί. Απάν απάν βάζαμιιε ζυμάρι. Την ψήναμε στη γάστρα μισή ώρα.
Μακαρονόπιτα:
Έβραζαμ΄ τα μακαρόνια καλά. Μιτά έρχναμ κρύο νερό και τα σουρώναμε καλά. Έβαναμ 5 - 6 αυγά κι τυρί κι τ΄ ανακάτιυαμ μαζί. Έστρωναμ΄ ένα φύλλο στου μπάτου στου ταψί κι έρχναμ χαρμάνι, στρώναμ άλλο φύλλο και ξανάρχναμ μακαρόνια. Επάνω έβαναμ δύο φύλλα. Τν έψηναμ στη πυροστιά στα κάρβουνα. Στη μισή ώρα την αναποδογυρίζαμε στον πλάστ και την έψηναμ άλλη μισή ώρα.
Παστίτσιο:
Τάβραζαμ΄ τα μακαρόνια κι έβαναμ΄ γάλα, τυρί, αυγά, τάρχναμ στου ταψί κι τάψηναμ΄ στ΄ γάστρα περίπου μια ώρα.
Κοκοφρίνι - Κλάστρα:
Μόλις γεννήσει η πρατίνα ή η γίδα έχουν πηκτό γάλα. Παίρναμε του γάλα, έρχναμ λίγου νερό ν΄ αραιώσει κι τόρχναμ΄ στου ταψί κι τόψηναμ΄ στ΄ γάστρα μισή ώρα.
Ζυμαρόπιτα:
Κάναμε με μπομποτίσιο αλεύρ ή καθάριο. Έβραζαμ΄ του νερό, μιτά έρχναμ μέσα τ΄αλεύρ κοσκινιζμένο και τυρί, αλάτι και μιτά άλειφαμ΄ του ταψί μι λάδι και τν έρχναμ στου ταψί και την έψηναμ΄ στ΄ γάστρα μια ώρα.
Κολοκυθόπιτα:
Καθεράς του κουλουκύθι, το κάνεις έτοιμο κι μιτά βάνεις αυγά, τυρί, αλάτ. Έστιβαμ΄ το κολουκύθ να φύγει το νερό. Μιτά έστρωναμ΄ δύο φύλλα στου ταψί, έρχναμ του χαρμάνι, ένα φύλλο στ΄ μέση και δύο φύλλα αουπάν. Την έψηναμ΄ στην πυρουστιά με κάρβουνα. Μιτά από λίγου τ΄ γύρζαμε απ΄ την άλλη μιριά στου πλαστήρ κι τν έψηναμ΄ ξανά.

ΑΠΛΑ ΦΑΓΗΤΑ

Πατάκες γιαχνί:
Καθάρζαμ τς πατάκες κι έβαναμ την κατσαρόλα στην πυρουστιά κι τσγάρζαμ λίγο λάδ μι κρεμμύδι. Μιτά έρχναμ μέσα νερό και τις πατάκες.Διάλυαμ σάλτσα σ΄ ένα φλυτζάνι κι την έρχναμ μέσα και λίγο αλάτ. Έβραζε περίπου τρία τέταρτα.
Πατάκες τηγανιτές:
Καθάρζαμ πατάκες κι τσέκουβαμ φέτες Έβαναμ το τγάνι στην πυρουστιά με λίγου λαδ ή γλίνα ή βούτυρο κι έκαιγε. Μιτά αλάτσαμ τσ πατάκες κι τσέριχναμ στο τγάνι κι τγανίζονταν.
Πατάκες βραστές:
Γιόμζαμ τγκατσαρόλα μι πατάκις, έβαναμ νιρό κι έβραζαν στ γωνιά. Όταν έβραζαν τσκαθάρζαμ (τσξιφλούδζαμ) έβαναμ αλάτ κι ρίγανι κι τσέτρωγαμ.
Πατάκες ψητές στα κάρβουνα:
Άναβαμ φωτιά κι τνάφναμ να γίνει κάρβουνο. Μιτά άνοιγαμ νια γούρνα έβαναμ τσπατάκις κι τσέχουναμ μι χώβολι. Όταν ψήνουνταν τσξιφλούδζαμ, έβαναμ αλάτ κι ρίγανι κι τσέτρωγαμ.
Φύλλα:
Μαζεύουμ γάλα δυο - τρεις μέρες κι μιτά κοσκινάμε καθάριο αλεύρι, ρίχνουμι κι αυγά κι τ΄ ανακατεύουμ λίγο λίγο με το νερό κι το ζυμώνουμι μέσα στου σκαφίδ. Όταν γίνει ζυμάρ του απλώνουμε σ΄ ένα καθαρό τραπιζομάντλο λίγο. Μιτά μι τουν πλάστ ανοιγουμ φύλλα. Τ΄απλώνουμε στουν ήλιο να ξηραθούν κι μιτά μι του μαχαίρ τα κόβουμε μικρά κουμμάτια. Του χειμώνα βράζουμ του πρωί ή του βράδ κι τρώμε.
Μαμαλίγκα:
Έβαναμ του νερό κι χόχλαζι. Μόλισ χόχλαζι του νερό έρχναμ μπουμπουτίσιο αλεύρ κι τ΄ ανακατεύαμ μι τουν πλάστ σχεδόν μισή ώρα να βράσει καλά. Έρχναμ αλάτ. Μιτά έκουβαμ ένα κρεμμύδ ψιλούλι στ΄ γουνιά κι του τσγάρζαμ μι λάδ κι τόρχναμ μέσα κι τ΄΄ανακάτευαμ κι μετά κένωναμ στα πιάτα κι έτρωγαμ.
Τριφτάδια:
Έβαναμ αλεύρ καθάριο κι έρχναμ νερό μέσα κι τάτριβαμ κι γίνονταν σπυρωτά. Έβαναμ του νερό κι χόχλαζε πρώτα κι τ΄ ανακάτευαμ. Έβαναμ κι λάδ μέσα κι τ΄ άβγαναμ κι τρώγαμ.
Κρεμμύδια στη σταχτ:
Άναβαμ φουτιοά κι τνάφναμ να γίνει κάρβουνο. Άνοιγαμ τχώβουλη κι έβγαναμ τα κρεμμύδια κι τα σκέπαζαμ λίγο με χώβολι κι ψήνονταν. Μιτά τάβγαναμ τα ξεφλούδζαμ κι τάτρωγαμ.
Κουρκούτι:
Την έφκιαναμ με μπουμπουτίσιου αλεύρ. Έβαναμ τ΄ αλεύρ μαζί με λάδ κι νερό κι τ΄ ανακάτευαμ. Έβραζε μισή ώρα και την έβγαναμ κι τρώγαμ.Τα φαγητά αυτά τα έτρωγαν κυρίως τα χρόνια της κατοχής και τη μεταπολεμική περίοδο μέχρι το 1965.
Μπριάνι:
Καθάρζαμ πατάκες, τις έβαζαμ στου ταψί, έρχναμ κι ρύζι μέσα, λάδ κι αλάτ και τις έψηναμ΄ στ΄ γάστρα.
Μακαρόνια:
Έβραζαμ τα μακαρόνια με νερό στη φουτιά κι όταν έβραζαν στράγγιζαμ του νερό. Μιτά τσγάρζαμ λίγο κρεμμύδ μι βούτυρο στου τγάνι κι τόρχναμ μέσα στα μακαρόνια. Μιτά κένωναμ στα πιάτα μας κι απο πάν έτριβαμ τυρί κι τρώγαμ.
Κουκιά:
Ξεφλούδζαμ τα κουκιά κι τάβαναμ στ κατσαρόλα μι νερό, αλάτ, λίγο άνιθο κι λάδ κι έβραζαν. Τ΄ ανακάτευαμ που κι που κι όταν έβραζαν καλά ταβγάναμ.
Ρεφίθια:
Τάβαναμ απ΄ του βράδ στ γκατσαρόλα μι λίγη σόδα για μούσκιμα. Του πρωίτάπλυναμ κι τάβαναμ μι νιρό στ γκατσαρόλα, έρχναμ κι αλάτ κι 'εβραζαν. Στου τέλοος έρχναμ κι λίγου λάδι, τάβγαναμ, κένουναμ κι έτρουγαμ.
Φασούλια:
Τα ξηρά φασούλια τάβαναμ απ΄ του βράδ στου μούσκεμα, σε μία κατσαρόλα με νιρό. Του πρωί τάβαναμ στ γκατσαρόλα μι νιρό, τάβραζαμ ένα χιράκι, κι όταν χόχλαζι του νιρό τα στράγγιζαμ. αυτά τα φασούλια τάλιγαμ μπαπούδια ή τραγάλια κι τάβγαναμ κι τάτρουγαμ μι αλάτ. Τάλλα τάβαναμ ξανά στγκατσαρόλα μι νιρό, κριμμυδάκι, αλάτι κι έβραζαν. Όταν κένουναμ στα πιάτα έβαναμ μια στάλα λάδ σε κάθι πιάτο κι έτρουγαμ.
Φακή:
Τσέβαναμ στγκατσαρόλα μι νιρό κι έβραζαν. Όταν χόχλαζι του νιρό τόχυναμ, στραγγίζαμ. Μιτά έβαναμ καθαρό νερό, λίγα σκόρδα, αλάτ κι λίγα φύλλα βάγιου κι όταν έβραζαν, κένουναμ στα πιάτα κι άβαζαμ νια στάλα λάδ κι έτρουγαμ.
Μπίζια:
Τα ξιφλούδζαμ καλά καλά κι τάβαναμ στγκατσαρόλα μι νερό, λίγο άνιθο κι αλάτ κι έβραζαν. Όταν τάβγαναμ έβαναμ κι λίγο λάδ στα πιάτα.
Χαρόνια:
Τα χαρόνια τάσπιρναμ μεσ΄τα καλαμπόκια. Όταν γίνουνταν τα μάζιυαμ, τα ξισπείραγαμ κι τάλιαζαμ στουν ήλιο να φύγει του μαμούδ. Για να τα μαειρέψουμ τάβαναμ στγκατσαρόλα μι νερό, λίγου αλάτ κι τάβραζαμ. Όταν έβραζαν έβαναμ λίγου λάδ στα πιάτα.
Χειμουνάπδα - Καμπανάπδα βραστά:
Τάτρουγαμ έτσι κυρίως στγκατουχή. Τάβαναμ μι νερό στγκατσαρόλα, έβραζαν κι τάβγαναμ κι τάτρουγαμ.
Μπουμπότα Ζυματιστή:
Στ γκατουχή πδεν είχαμ τι να φάμε όταν του καλαμπουκίσιου ψουμί ξηραινεταν έβαναμ νερό στου κακάβ κι έβραζι κι μιτά ζιμάταγαμ του ψουμί κι κυρίως τσ κόρες κι τσέτρουγαμ.
Τγανίτες:
Κουσκίναγαμ καθάριου αλεύρ στου σκαφίδ μι τ σήτα κι μιτά τόβαναμ μέσ σι μία γαβάθα μι νερό, λίγο αλάτ κι μ΄ένα κτάλι χτυπούσαμ τ΄ αλεύρ να χυλώσει. Έβαναμ στου τγάνι γλίνα ή λάδ κι τάφναμ να κάψει. Μιτά έρχναμ μία μία κταλιά χυλό κι τγανίζονταν κι γίνουνταν τγανίτες. Έβαναμ απάν, αν είχαμ λίγη ζάχαρ ή μέλι κι τρώγαμ κυρίως του προυί. Στισ γιορτές έφκιαχναμ τγανίτες κι κερνούσαμ τα πιδιά πούρχονταν για χρόνια πολλά.
Πατσάς:
Έπιρναμ του κιφάλι, την κοιλιά κι τα πουδάρια από το σφάγιο (γρούνι, γίδα, κατσίκι, πρατίνα, αρνί) κι ζέστιναμ νερό στου κακάβ κι τάρχναμ μέσα. Μιτά με του μαχαίρ καθάρζαμ καλά του κιφάλι, την κοιλιά, τστρίχες κι τα νύχια απ΄ τα πουδάρια. Μιτά τα καψάλιζαμ να φύγνε τιλείως οι τρίχες. Μιτά τάβαναμ μι νερό στο κακάβ κι έβραζαν. Έρχναμ λίγου λεμόνι ή ξίδ κι τάτρουγαμ.

ΣΥΝΘΕΤΑ ΦΑΓΗΤΑ

Κρέας μι πατάκες:
Έπλυναμ του κρέας μι νερό κι καθάρζαμ τσ πατάκες κι τσ΄έκουβαμ φέτες. Μιτά τάβαναμ στου ταψί, έρχναμ αλάτ, λάδ κι 5 - 6 σκόρδα κι λίγου νερό. Άναβαμ γιρί φουτιά να πέσνε τα κάρβουνα. Μιτά καθάρζαμ ένα μέρος στ γουνιά, έβαναμ του ταψί κι του σκέπαζαμ μι τ΄ γάστρα. Έπάνω στ΄ γάστρα μι τμασιά έρχναμ κάρβνα, σκέπαζαμ ούλη τ΄ γάστρα και τάφναμ μία ως νιάμιση ώρα κι ψήνεταν. Όσοι είχαν φούρνο έκιγαν του φούρνου κι τόψηναν εκεί του φαϊ.
Κρέας στιφάδο με κρεμμύδια:
Στιφάδου έκαναμ το κρέας του γίδνου ή του τραϊ. Καθάρζαμ κρεμμύδια μκρά κι έπειτα έκουβαμ του κρέας κουμμάτια κι του τσγάριζαμ μι λάδ στου τγάνι. Μιτά τόρχναμ μέσα μαζί μι λίγου αλάτ. Όταν έβραζι του κρέας έρχναμ στου κακάβ τα κρεμμύδια κι έβραζαν κι αυτά λίγου κι έτσι γίνεταν του φαϊ.
Χοιρινό λάχανο:
Του χοιρινό τόκαναμ φαϊ μι καμπρουλάχανου. Έκουβαμ του χοιρινό κομμάτια μικρά κι τόβαναμ στου κακάβ μι νερό κι έβραζε. Μιτά έκουβαμ του καμπρουλάχανου μι του μαχαίρ μικρά κουμμάτια κι τόπλυναμ καθαρά. Όταν έβραζε του κρέας έρχναμ λίγα λίγα τα λάχανα μέσα στου κακάβ κι τα πατούσαμ κάτου με τν ξύλινη κτάλα.. Έρχναμ μέσα λίγου λάδ κι αλάτ κι όταν έβραζε κένωναμ κι τρώγαμι.
Κότα ψητή με πατάκες:
Κότις δεν αγουράζαμι στου χουριό αλλά έτρεφαμ μόνοι μας. Έσφαζαμ τγκότα κι έκαναμ ένα κακάβ ζιματιστό νερό κι τνέβαναμ ζιστή μέσα. Μιτά τμαδάγαμ να βγάλουμ τα φτερά. έβγαναμ τα φτιρά κι τγκαψάλιζαμ σε φλόγα τσ φουτιάς. Μιτά τγκαθάρζαμ, πέταγαμ τάντερα κι τα φιλουκάρδια κι τχουλή. Καθάρζαμ πατάκες κι τσέκουβαμ φέτες. Τσέβαναμ στου ταψί, έβαναμ λίγου βούτυρο ή γλίνα, σκόρδα, αλάτ κι τνέψηναμ στ γάστρα ή στου φούρνου.
Κότα σούπα:
Αφού καθάρζαμ τγκότα, όπως είπα προηγουμένως, τνέβαναμ στου κακάβ μι νιρό κι έβραζι. Όταν κόντιυε να βράσει έρχναμ μέσα βούτυρο ή λάδ κι αλάτ κι σιγά σιγά του ρύζι κι ανακάτιυαμ μι τγκτάλα ώσπου να βράσει.
Χοιρινό με τραχανά ή φύλλα:
Ξικρέμαγαμ του καπνιστό χοιρινό ή εβγαναμ παστό κι τόβραζαμ ένα χεράκι να ξαρμιργιάνει. Μιτά τόβαναμ στου κακάβ να βράσει κι όταν κόντιυε να βράσει έρχναμ λίγου λίγου τραχανά μέσα ή φύλλα κι ανακάτευαμ συνέχεια με τγκτάλα για να μη κάνει γρουμπούλια. Όταν έβραζι έρχναμ κι λίγου βούτυρο μέσα.
Ματιές με μπουλουγούρ:
Το μπουλουγούρι ήταν σιτάρι που τότριβαμ μι του στρουμπούλι στ πέτρα. Οι ματιές ήταν τα χουντρά άντιρα απ του γρούνι. Τα ψιλά άντιρα τάκαναμ λουκάνικα. Τσ ματιές τσέφκιαναμ του βράδ τα Χριστούγεννα. έπλυναμ καθαρά τάντερα κι τα γύριζαμ μι τ΄ αδράχτ για να πλυθούν κι απτ΄ μέσα μιριά. Μιτά έκουβαμ ψιλά ψιλά λίγα πλιμόνια, συκότι, μαντανό κι φλούδες απο πορτοκάλι. Όλα αυτά τάβαναμ στου κακάβ μαζί μι του μπουλουγούρ, αλάτ κι λάδ κι τάβραζαμ λίγου. Μιτά μι του χουνί γιόμζαμ τσματιές κι τσέβαζαμ στου ταψί. τσέψηναμ στγάστρα ή στου φούρνου. Για να μη σκάσνι τσκένταγαμ μι του πηρούνι ή με ρίγανη. Τσέτρουγαμ του προυί των Χριστουγένων όταν γύρναγαμ απ΄ νεκκλησία.
Ντουμάτες γεμιστές με μπουλουγούρ:
Άδειαζαμ τσ ντουμάτες μ΄ ένα κτάλι απού μέσα κι έκουβαμ κρεμμυδάκι, σκορδάκι κι μαντανό. Έβαναμ του μπλουγούρ μι ούλα αυτά στγκατσαρόλα τάβραζαμ λίγου κι μιτά μι του κτάλι γιόμζαμ τσντομάτες κι τσέβαναμ στου ταψί. Τσ έψηναμ στγάστρα ή στου φούρνου.
Μελιντζάνες γεμιστές με μπουλουγούρ:
Γίνονταν όπως παραπάνου. Αντί για ντουμάτες έβαναμ μιλιντζάνες.
Φασολάκια με κολοκυθάκια και πατάκες:
Του καλοκαίρ καθάρζαμ καλά τα φασουλάκια, τα κουλουκυθάκια κι τσπατάκις κι τάβαναμ στγκατσαρόλα μι νερό κι έβραζαν. Έβαναμ μέσα λίγου αλάτ, λάδ κι κουφτό κρεμμύδ.
Πολυσπόρια:
Τάφκιαναμ τσ πολυσπουρίτσας. Στη γιορτή της Παναγίας. Πάειναμ΄ κι σνεκκλησιά να τα διαβάσει ου παπάς. Έβαναμ στου κακάβ σιτάρ, καλαμπόκι, φασούλια, φακές, χαρόνια, κ΄κιά κι έβραζαν τ΄ νύχτα. Μιτά στραγγίζαμ του νερό κι προυί προυί έτρεχαμ στ΄ γκοντινή βρύση να ρίξουμ πολυσπόρια. Του είχαμε έθιμο. Ήταν καλά έλεγαμ να ρίξουμ πρώτ΄ πουλυσπόρια στ΄ βρύση. Του προυί πάειναμ ένα πιάτο πουλυσπόρια στην εκκλησία. Έβαναμ μέσα ζάχαρ κι σπυριά από ρόιδο.
Ψάρι:
Ψάρι παλιά δεν έβρισκαμ ν΄ αγουράσουμ αλλά ψάριυαμ μόνοι μας στου πουτάμ στου Φείδαρη. Τάτρουγαμ τηγανιτά ή ψητά μι πατάκες. Τα καθάριζαμ κι τάβαναμ στου ταψί μι πατάκις, ριγανούλα, λάδ, σκουρδάκι, αλάτ κι ψήνουνταν στ΄ γάστρα.
Χέλια:
Κι τα χέλια τα ψάριυαμ στου Φείδαρη. Τάτρουγαμ τηγανιτά ή ψητά μι πατάκις, όπως τα ψάρια.
Ψουμί:
Ψουμί είχαμ του καθάριο κι του καλαμπουκίσιο. Καθάριο ψουμί είχαμ πουλί λίγο. Του κρατούσαμ να κάνουμι λειτουριές κανένα φύλλου για πίτα κι κανιά ζυμαρόπτα. Έτρουγαμ κυρίως καλαμποκίσιο ψουμί. Του ψουμί το ζύμουναμ μόνες μας. Ανάπιαναμ απ΄ του βράδ προυζύμ. Κουσκίναγαμ αλεύρι μι τσήτα στου σκαφίδ 2 - 3 κιλά για ένα ταψί ψουμί. Ζέστιναμ νερό στου κακάβ κι τόρχναμ στου σκαφίδ. Έρχναμ μέσα λίγου αλάτ κι του προυζύ κι τα διέλυαμ. Μιτά έρχναμ λίγου λίγου τ΄ αλεύρ κι το ζύμωναμ. Όταν γίνεταν καλό του ζυμάρ τόβαναμ στου ταψί. Πολλές φουρές έκαναμ κι κλούρις στα κάρβνα. Έκαιγαμ τ΄ γουνιά, τσ σκούπζαμ κι έβαναμ απάν τσ πλάκις τ΄ γκλούρα κι τσ σκέπαζαμ μι λίγη στάχτη κι απάν στ στάχτ έβαναμ κάρβνα μι τ΄ μασιά κι ψήνεταν. Τνέτρουγαμ μι τυρί. Ήταν πουλί ωραία ζιστή. Του ψουμί τ΄ άφναμ στου ταψί να γίνει, να φουσκώσει. Μιτά το τρύπαγαμ με ριγανόξυλο και τόψηναμ στ΄ γάστρα ή το φούρνο μία ώρα. Του καλαμπουκίσιο ψουμί τόκαναμ όπως το καθάριο, αλλά δε χρειάζεταν προζύμ ούτε τ΄ γουνιά ή του φούρνου κι τάβαναμ απάν τσ πλάκις. Του ψουμί αυτό τ΄ όλεγαμ μπουμπότα. Όταν τάβγαναμ τάτρουγαμ ζιστά μι τυρί.

ΡΟΦΗΜΑΤΑ

Χαμομήλι:
Του μάζευαμ τν άνοιξη στα χουράφια κι στους κήπους, τόλιαζαμ στον ήλιο κι τόχαμ΄ για φάρμακο του χειμώνα στα κρυολογήματα.
Τσάι του βουνού:
Του μάζευαμ τον Ιούνιο μήνα στου Ξηροβούν, το πίναμε το χειμώνα, όταν κρυώναμι.
Γάλα βραστό:
Γάλα έβραζαμ κάθε προυί και πίναμ από γίδες ή πρατίνες. Έβαναμ μέσα αλάτ, κένωναμ στα πιάτα, έτριβαμ ψουμί μέσα κι τρώγαμε. Τόλεγαμ τριψιάνα.
Ξινόγαλο:
Ήταν του γάλα που έμινε μιτά του κουπάνισμα. Μαζεύαμε το βούτυρο κι το γάλα που έμεινε στου νταβλαμπά τόλεγαμ ξινόγαλο γιατί ήταν λίγο ξινό. Τόβαναμ στα πιάτα, έτριβαμ ψουμί μέσα και τότρουγαμ για φαγητό.
Χοντρόγαλο:
Για να κουπανίσουμε γάλα να βγάλουμ βούτυρο μάζιυαμ γάλα πολλών ημερών. Το γάλα αυτό μεσ΄ στα κακάβια ή τσ καρδάρες έκοβε κι γινόταν πηχτό. Τόβαναμ στα πιάτα, έτριβαμ ψουμί κι τότρουγαμ για φαϊ.

ΓΛΥΚΑ

Πετιμέζι:
Του χινόπουρο μάζιυαμ τα σταφύλια κι τα πατάγαμ στ γκάδι για να κάνουμι κρασί. Τράβαγαμ μούστου στου καζάν κι τόβαναμ στ φουτιά κι έβραζι ώσπου να γίνει πηχτός. Τουν άφναμ κι κρύωνε, τον έβαλαμ σι μπουκάλια κι του χμώνα έβαναμ απάν στου ψουμί πιτμέζι κι έτρουγαμ.
Σύκο:
Του καλουκαίρ μάζιυαμ σύκα, τ άνοιγαμ κι τάπλωναμ επάνω στις πέτρινες σκεπές των σπιτιών ή σε σανίδες να λιαστούν κι να ξηραθούν. Μιτά έβραζαμ πιτμέζι κι έρχναμ μέσα τα σύκα, λίγα καρύδια, γαρίφαλα κι κανέλα κι τάφηναμ ώσπου να δέσουν. Τ΄ άφηναμ κρύωναν κι τάβαναμ σε γυάλες κι του χειμώνα τάβαναμ απάν στου ψουμί κι τάτρουγαμ όπως μι τ΄ μαρμιλάδα.
Κουραμπιές:
Κοσκίνζαμ καθάριο αλεύρ κι τ΄ ανακάτευαμ μι ζάχαρη, λίγες βανίλιες, σόδα, βούτυρο κι αλάτ. Έρχναμ νερό κι τα ζύμωναμ όλα αυτά μαζί. Έκαιγαμ τ΄ γάστρα, έκαναμ του ζυμάρ στρογγυλά σα μπαλάκια, άλειφαμ του ταψί μι λάδ κι έρχναμ από πάν ζάχαρ. Τη ζάχαρ την έτριβαμ ή στου μύλο του καφέ ή στο στρουμπούλι κι τνέκαναμ άχνι. Ο κουραμπιές ήταν το επίσημο γλυκό που κερνούσαν οι νοικοκυρές στις γιορτές, στα χρονοπολήματα.Τα άλλα γλυκά γίνονται όπως και σήμερα.

ΨΗΤΑ

Κοκορέτσι:
Τα εντόσθια απ΄ τα κατσίκια, τ΄ αρνιά, τσ γίδες, πρατίνες, τραϊά τάκαναμ κουκουρέτσι.Έπλυναμ' καθαρά τ' άντερα, τ' αναποδογύρζαμ μι τ' αδράχτ για να καθαρίσουν καλά, έβγαναμ τ' χουλί απ' του συκώτι κι φούσκουναμ τα πλεμόνια. Μιτά έκουβαμ λουρίδες λουρίδες τα συκώτια κι τα πλεμόνια κι τα τύλιγαμ γύρω γύρω μι τ' άντερα. Έρχναμ αλάτ, ριγανούλα, πιπέρ κι τα πέρναγαμ στ' σούφλα κι τάψηναμ στα κάρβνα ή τάβαναμ στου ταψί κι τάψηνασμ στ' γάστρα.Ήταν πουλί νόστιμα. Κουκουρέτσι έκαναν πάντα του Πάσχα όταν έσφαζαν τ' αρνί, όταν γιόρταζαν, στους αρραβώνες και στους γάμους. Το είχαν για τον καλύτερο μεζέ. Τα άλλα ψητά γίνονται όπως σήμερα

ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΕΥΗΝΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΡΑΚΛΗ

2007-10-29T13:26:00.001+02:00

Ο Ηρακλής μετά την επίθεση που δέχτηκε απ' τους κενταύρους στην Αρκαδία, τους απώθησε και τους εκτόξευσε σε διάφορα σημεία.

Ο Κένταυρος Νέσσος, γιος της Νεφέλης και του Ιξίωνα, εγκαταστάθηκε ως περατάρης στον Εύηνο ποταμό.

Ο Ηρακλής, αφού πάλεψε σκληρά με τον Αχελώο για την όμορφη Δηιάνειρα και έσπασε το ένα κέρατο του αντιπάλου που αντάλλαξε με το κέρας της Αμάλθειας (αφθονίας), παντρεύτηκε την Δηιάνειρα και έμεινε 3 χρόνια με τον πεθερό του, τον βασιλιά Οινέα.

Όταν όμως αναχώρησε για την Φθιώτιδα με τη Δηιάνειρα και τον μικρό γιο του, τον Ύλο, φτάνοντας στον Εύηνο ποταμό, βρήκε τον Κένταυρο Νέσσο να περνάει με αμοιβή τους διαβάτες.

Πέρασε αυτός πρώτος στην πλάτη του Νέσσου κι όταν μετά πήγε να περάσει την Δηιάνειρα, την ζήλεψε ο Νέσσος και θέλησε να τη βιάσει. Αυτή φώναξε, και ο Ηρακλής με τόξο χτύπησε θανάσιμα τον Κένταυρο.

Ο Νέσσος, πριν ξεψυχήσει, της έδωσε φίλτρο από το αίμα του (δηλητήριο), να το χρησιμοποιήσει η γυναίκα, σαν ο Ηρακλής κάποτε την απατούσε.

Αυτό το δηλητήριο, η Δηιάνειρα το έβαλε στον χιτώνα του Ηρακλή όταν αυτός κοίταξε άλλη γυναίκα και ήταν η αιτία, μετά από αβάσταχτους πόνους, να ζητήσει το θάνατο του πάνω στη φωτιά. Τότε ήρθε ένα σύννεφο και τον πήρε στον Όλυμπο κι έγινε ημίθεος.

ΕΥΗΝΟΣ ΠΟΤΑΜΟΣ

2007-10-29T13:17:00.000+02:00

Από τα «θρυλικά» ποτάμια της Αιτωλοακαρνανίας είναι και ο Εύηνος ποταμός.

Ο Εύηνος ποταμός αν και είναι γνωστός από τη μυθολογία και συνδέεται με ιστορικά γεγονότα παραμένει σχετικά άγνωστος (απουσία έρευνας, βιβλιογραφίας κλπ).

Ο Εύηνος ή Φίδαρης πηγάζει από τον Κόρακα της Ευρυτανίας και εκβάλλει στον Πατραϊκό Κόλπο, απέναντι από την Πάτρα και δυτικά της Βαράσοβας, αφού διανύσει 113 χλμ. χωρίζει την Ναυπακτία από την Τριχωνίδα.

Το όνομα του το οφείλει στο όνομα του βασιλιά των Αιτωλών Εύηνο που πνίγηκε στα νερά του.

Στην αρχαιότητα ο Εύηνος μαζί με τους παραπόταμους (Κότσαλος, Πόριαρης κά) ήταν ο μοναδικός δρόμος επικοινωνίας των Αιτωλικών φύλλων.

Ο χαρακτηρισμός του, από τον μεγάλο λαογράφο Δ. Λουκόπουλο, ως η λεωφόρος των βουνών δικαιολογεί αυτή την κοινωνική και οικονομική μοναδικότητα που είχε εδώ και 4.500 χρόνια, που σύμφωνα με τα ευρήματα κατοικείτο η ευρύτερη περιοχή του Εύηνου ποταμού.

Η ΕΥΗΝΟΛΙΜΝΗ, το νέο αυτό τεχνικό οικοσύστημα, στη θέση Αγ. Δημήτριος συμπληρώνει την σημερινή γενική εικόνα για τον Εύηνο ποταμό.

ΕΞΩΚΛΗΣΙ ΤΟΥ ΑΙ-ΓΙΑΝΝΗ

2007-10-29T13:06:00.000+02:00

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑ

2007-10-26T19:59:00.000+03:00

H ΠΑΝΙΔΑ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑ

2007-10-26T19:44:00.000+03:00

Οι ιδανικές συνθήκες που επικρατούν στην Ορεινή Ναυπακτία δίνουν την δυνατότητα να αναπτυχθούν εκατοντάδες είδη χλωρίδας και πανίδας.

Αυτό οφείλεται στα φυσικά χαρακτηριστικά της περιοχής, τη μορφολογία του εδάφους, τα άφθονα νερά, το κλίμα, που ευνοούν την ανάπτυξη της βλάστησης και της πανίδας στην περιοχή.

Έτσι, γίνεται εφικτή η επιβίωση μικρών και μεγάλων θηλαστικών, πτηνών, ερπετών αλλά και ψαριών στον ποταμό Eύηνο που διασχίζει την ευρύτερη περιοχή. Τα σημαντικότερα άγρια ζώα στη περιοχή είναι τα ελάφια, αγριογούρουνα, ζαρκάδια, αλεπούδες, λύκοι, λαγοί, σκαντζόχοιροι, κουνάβια, αγριόγατους, ασβούς σκίουροι και άλλα.

Από πτηνά, στην περιοχή συναντάμε πέρδικες, γύπες, χρυσαετούς, βασιλαετούς γεράκια, τσαλαπετεινούς, κουκουβάγιες, Bραχοκιρκίνεζα, το Διπλοσάινα, Ξεφτέρια, Όρνια, δρυοκολάπτες, ενώ από ερπετά βρίσκουμε χελώνες, Έχιδνα, δενδρογαλιά σαϊτούρα.

Ο Εύηνος ποταμός συντηρεί κάποια σπάνια είδη ψαριών του γλυκού νερού, όπως η Γουρνάρα, η Tσερούκλα, οι πέστροφες, τα στροσίδια, χαμοσούρτιδες, βίδρες και χέλια.

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑ

2007-10-26T19:38:00.000+03:00

Η Ορεινή Ναυπακτία θεωρείται από τα ομορφότερα κομμάτια της Ελλάδας όσον αφορά το περιβάλλον, τη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής. Αυτό οφείλεται στα φυσικά χαρακτηριστικά της περιοχής, τη μορφολογία του εδάφους, τα άφθονα νερά, το κλίμα, που ευνοούν την ανάπτυξη της βλάστησης και της πανίδας στην περιοχή.

Μαγευτικά δάση, καταπράσινα φαράγγια και χαράδρες, ποτάμια και ρυάκια καλύπτουν την περιοχή, όπου καταλήγει και η οροσειρά της Πίνδου.

Ο επισκέπτης στην περιοχή μαγεύεται από τις διαδρομές που ακολουθεί, είτε με το αυτοκίνητο είτε με τα πόδια, μέσα στα δάση όπου συναντά έλατα, οξιές, καστανιές, πλατάνια, κέδρους, βελανιδιές.

Χαρακτηριστικό της μοναδικότητας του οικοσυστήματος είναι το δάσος της οξιάς στην περιοχή του όρους Σαράνταινας, το νοτιότερο δάσος οξιάς στην Ευρώπη και τα 190 είδη μανιταριών, από τα οποία τα 70 είναι βρώσιμα και τα τρία τα συναντούμε μόνο στη περιοχή.

ΚΛΕΠΑΙΤΕΣ

2007-10-24T19:40:00.000+03:00

ΤΑ ΧΑΝΙΑ

2007-10-24T15:04:00.000+03:00

Χάνι ονομάζουμε το πανδοχείο για τη στάθμευση των οδοιπόρων, το οποίο είναι συνήθως σε ερημικό τοπίο, κοντά σε δρόμο ή πέρασμα και προσφέρει κατάλυμα, τροφή, ενδεχομένως και ψυχαγωγία στους ταξιδιώτες.

Χάνια όμως ονομάζονταν και τα παντοπωλεία «μαγαζιά» στις πόλεις όπου κατέληγαν οι άνθρωποι με τα ζώα τους, για να προμηθευτούν τα εμπορεύματα, που θα μετέφεραν στα χωριά τους, με την προϋπόθεση ότι διέθεταν τουλάχιστον ένα μικρό χώρο για τη φύλαξη των ζώων.

Το χάνι των εμπορικών δρόμων ήταν σταθμός εφοδιασμού και ξεκούρασης, ενώ το χάνι της πόλης ήταν το τέλος του ταξιδιού, ήταν μέρος για εμπορική συναλλαγή και σύντομη διαμονή.
Τα χάνια αυτά λειτούργησαν μέχρι το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Τα περισσότερα σταμάτησαν να λειτουργούν με τον πόλεμο του 1940. Λίγα συνέχισαν τη λειτουργία τους μέχρι τις δεκαετίες του 1950 και 1960. Μετά την ευρεία κυκλοφορία του αυτοκινήτου ως μεταφορικού μέσου, τα χάνια δεν ήταν πλέον αναγκαία.

«Καραβάνια σχημάτιζαν οι διερχόμενοι από τα ορεινά για τη Ναύπακτο. Αγωγιάτες με τρία και τέσσερα μουλάρια φορτωμένα, εκτελούσαν παραγγελίες για μεταφορά αγαθών από τη Ναύπακτο. Δεν ήταν λίγοι και αυτοί που κουβαλούσαν φορτία στην πλάτη. Πολλές φορές και γυναίκες, ακόμη και σε κατάσταση εγκυμοσύνης, κουβαλούσαν φορτία στην πλάτη, περπατώντας δέκα και είκοσι ώρες.. Στα χάνια ξεκουράζονταν, στέγνωναν τα ρούχα τους στα τζάκια όταν ήταν βρεγμένοι, έπιναν κρασί, να πάρουν δύναμη και εύρισκαν και τροφές για τα ζώα τους. Κατά τη διαδρομή ή στη στάση που έκαναν στα χάνια, έσμιγαν και με άλλους από διάφορα χωριά και παρ’ όλο το κοπιαστικό δρομολόγιο, προσπαθούσαν να ομορφαίνουν τη διαδρομή τους με αστεία, γέλια, τραγούδια.»

ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ

2007-10-24T14:58:00.001+03:00

Δημοτικό Διαμέρισμα: Κλεπά
Θρησκευτική Πανήγυρη (Πανηγύρι): Μεταμόρφωση του Σωτήρος (6 Αυγούστου)
Ημέρες Εορτασμού: 5-6 Αυγούστου (2ήμερο)

Δημοτικό Διαμέρισμα: Οικισμός Κάτω Κλεπάς
Θρησκευτική Πανήγυρη (Πανηγύρι): Απόδοση Κοιμήσεως Θεοτόκου (23 Αυγούστου)
Ημέρες Εορτασμού: 22-23 Αυγούστου (2ήμερο)

ΑΣΧΟΛΙΕΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ

2007-10-24T14:57:00.000+03:00

Δραστήριοι οι κάτοικοι του χωριού δεν δίσταζαν τόσο στη γεωργία , όσο και στην κτηνοτροφία να αναζητούν βελτιωμένες ποικιλίες αγροτικών ειδών και βελτιωμένες ράτσες ζώών.
Ενδεικτικά αναφέρουμε την εκτροφή μεταξοσκώληκα για την παραγωγή μεταξιού, την αμπελουργία (μοναδική η ποικιλία Κλεπαϊτικο), την καπνοκαλλιέργεια, τις βελτιωμένες ποικιλίες καρυδιάς και οπωροφόρων καθώς και τις βελτιωμένες ράτσες στην οικόσιτη και κοπαδιαστή κτηνοτροφία.

Σήμερα η πραγματικότητα για τα χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας είναι σκληρή.
Στο σύνολο της είναι ένας τόπος χωρίς νέους και παιδιά. Ελάχιστοι νέοι ζουν στην παραγωγική διαδικασία και αυτοί με το δρόμο της φυγής. Πρόκειται για μια εγκαταλελειμμένη κοινωνία γερόντων που ζουν μόνοι τους.

Οι ελάχιστοι νέοι κάνουν τα πρώτα βήματα στη βιολογική εκτροφή ζώων.

ΤΑ ΔΑΣΗ ΤΗΣ ΚΛΕΠΑΣ

2007-10-24T14:53:00.000+03:00

Είναι ελάχιστοι οι τόποι που έχουν ευεργετηθεί τόσο από την φύση όσο η Κλεπά.
Το νοτιότερο σημείο εξάπλωσης οξιάς στην Ευρώπη βρίσκεται στη Κλεπά, και συγκεκριμένα στο βουνό της, την Κοκκινιά.
Τα ελατοδάση της Κλεπάς δεν έχουν ταίρι σε ολόκληρη τη χώρα, λόγω της ιδιαίτερα εκτεταμένης κατανομής τους και της πυκνόφυτης μορφής τους.
Στη ευρύτερη περιοχή τα δάση είναι φυσικά και πυκνά και αποτελούνται από έλατα βελανιδιές, πλατάνια, καστανιές κ.α.
Η Κλεπά έχει προικισθεί με ένα μεγάλο αριθμό πηγών, από όπου και αναβλύζουν γάργαρα και δροσερά νερά.

Στα δάση της Κλεπάς ζει ο Λύκος, το Ζαρκάδι, το Αγριογούρουνο, ο Αγριόγατος, η Αλεπού, ο Ασβός, η Νυφίτσα, το Κουνάβι, ο Σκίουρος, ενώ στη ευρύτερη περιοχή έχει επανεμφανισθεί και η Αρκούδα.
Στα όμορφα βουνά της φωλιάζουν μεγάλα και σπάνια αρπακτικά όπως ο Χρυσαετός ,ο Φιδαετός, η Ποντικοβαρβακίνα, ο Πετρίτης, το Διπλοσάϊνα, το Ξεφτέρι, ο Βραχοκιρκίνεζο, ο Μπούφος, η Τυτώ κ.α.
Στα παραποτάμια δάση της περιοχής την άνοιξη βρίσκουν καταφύγιο τα Αηδόνια, οι Κούκοι, τα Κοτσύφια, οι Παπαδίτσες κ.α.Μέσα στα πυκνά δάση βρίσκουν καταφύγιο οι Δρυοκολάπτες, τα Παρδαλοτσικλιτάρα, Μεσοτσικλιτάρα, Λευκονωτοτσικλιτάρα.
Αυτά τα σπάνια είδη πουλιών αποτελούν οικολογικούς δείκτες της υγείας του δάσους.
Επίσης έχουν καταγραφεί και μερικά Στρουθιόμορφα, όπως ο Βραχοτσοπανάκος, η Ασπροκωλίνα, η Σβαρνίστρα, ο Γαλαζοκότσυφας, η Κάργια κ.λ.π

Ο ΒΡΑΧΟΣ ΤΗΣ ΚΛΕΠΑΣ

2007-10-24T14:37:00.000+03:00

Τα Βράχια της Κλεπάς θα είχε υπ’ όψη του ο Θ. Πετσάλης,

όταν έγραφε το ιστορικό του μυθιστόρημα "οι Μαυρόλυκοι"

"... 'Ενας βράχος απάνω στον άλλο, δίπλα στον άλλο, πίσω απ` τον άλλο, βράχια, βράχια ακατάστατα, μυτερά, κοφτερά, στραβά, αταίριαστα, όρθια, πλαγιαστά, κρεμασμένα σαν δόντια, σαν καρφιά, σαν μαχαίρια. Κι ύστερα μια κατεβασιά, μια σάρα απότομη, όλο στουρνάρια και χαλίκι...."

Τα βράχια αυτά που καλύπτουν σχεδόν ολόκληρο το Νότιο τμήμα του Ξεροβουνιού ήταν στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης το φυσικό καταφύγιο, που έβρισκαν προστασία και ασφάλεια οι κάτοικοι των χωριών των άνω Κραβάρων.

Ξεκινάνε από την κορυφή του βουνού και καταλήγουν σχεδόν κάθετα κάτω χαμηλά στα στενά του Φίδαρη.Πολλά μέρη αυτού του φυσικού καταφυγίου είναι δυσπρόσιτα και είναι πολύ δύσκολο να μπει κάποιος μέσα αν δεν γνωρίζει ακριβώς τις εισόδους ενώ κάποια άλλα είναι απάτητα.

Μέσα σε αυτά τα βράχια κλείστηκαν πολλές φορές οι κάτοικοι των γύρω χωριών την περίοδο της τουρκοκρατίας για να αποφύγουν τον κατακτητή. Σήμερα υπάρχουν ακόμη τοπωνύμια που έχουν σχέση με την ιστορική αυτή μαρτυρία, όπως Ταμπούρια, Αποκλείστρα, Κρύφτρες κ.ά.
Τα Βράχια αυτά μαζί με τα απέναντι και τα βράχια του Εύηνου κάνουν ένα καταπληκτικό φαράγγι που ξεκινάει από την κατεστραμμένη σιδερογέφυρα στο Δενδροχώρι και καταλήγει στην πέτρινη γέφυρα στα Στενά της Κλεπάς.

ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΟΥΜΕ

2007-10-24T14:33:00.000+03:00

Το ποτάμι μας, τον Εύηνο με τα τρία φαράγγια που δημιουργεί : στην Κλεπά, που ξεκινάει με μνημείο της φύσης και καταλήγει σε ανθρώπινο δημιούργημα, στην Κόνισκα και στο Πόρο.
Το Μέγα Ρέμα που χωρίζει την Κλεπά στα δύο, στην Άνω Κλεπά (Μαχαλάς) και στην Κάτω Κλεπά.
Τη Δρακοσπηλιά που βρίσκεται στο ξεροβούνι καθώς και η κορυφή «Κούκουρος» κατάλληλη για πεζοπορία εικοσιπέντε (25) λεπτών περίπου μέσα στο ελατοδάσος.
Τη Γαβαθότρυπα στην Κοκκινιά ένα σπήλαιο με σταλακτίτες και σταλαγμίτες.
Τις Αερότρυπες στη Μεγάλη Σάρα και την Αχνότρυπα που βρίσκεται κοντά στο εξωκλήσι του Αϊ-Λιά
Τις θέσεις για παρατήρηση και θέαση από τον Αϊ- Λια, το Κόκκινο χωράφι, τον Κούκουρο, τη κορυφογραμμή Κοκκινιάς, τη Αγία Παρασκευή κ.ά.

ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΗΣ ΚΛΕΠΑΣ

2007-10-24T14:25:00.000+03:00

Το γεφύρι της Κλεπάς έφερε σε επικοινωνία τους κατοίκους της Κλεπάς και της περιοχής της με τα απέναντι νοτιόχωρα, τα Κρυονέρια, την Ελατόβρυση, κ.ά.

Θεωρείται το στενό αυτό του Ευήνου πύλη από την Ευρυτανία στην Αιτωλία: Από εδώ εισέβαλε το φθινόπωρο του 1823 ο Μουσταή Πασάς της Σκόδρας, αφού είχε συγκρουστεί στο Κεφαλόβρυσο Καρπενησίου με τον Μάρκο Μπότσαρη με τα γνωστά αποτελέσματα.

Εδώ από πάνω στα απρόσιτα βράχια της «Αποκλείστρας» της Κλεπάς είχε καταφύγει τότε κόσμος και γλίτωσε. Ακόμα σήμερα καταφεύγουν εκεί πάμπολλα αρπακτικά, γεράκια, αετοί, δείγμα υγείας του τοπικού οικοσυστήματος.

Πρόκειται για γέφυρα με χαμηλωμένο τόξο. Το άνοιγμα της είναι 10,42 μ, το βέλος του τόξου 3,56 ± 0,01 μ., ενώ το εσωράχιο βρίσκεται περίπου 12,60 μ. πάνω από την κοίτη. Το κατάστρωμα καταστρώθηκε οριζόντιο. Το κατασκευαστικό του πλάτος μετρήθηκε 3,04 μ. περιορίζεται δε από δύο υποδειγματικά λαξευμένα λίθινα στηθαία, συχνά ολόλιθα πλάτους 0,32 ή 0,34 μ. και ύψους 0,53μ. έως 0,64 μ. Στη βάση των στηθαίων προβάλλει κατά 0,18 μ. πέτρινος κοσμίτης πάχους (ύψους) 0,23 μ. και το μέτωπο του τόξου προβάλλει ελαφρά λίγα εκατοστά: Αποτελείται από μεγάλους θολίτες μήκους 0,70 μ. με περιτένεια γύρω και κύφωση ενδιάμεσα.

Από το ίδιο γκρίζο ασβεστολιθικό υλικό κτίστηκαν και οι τοίχοι («τύμπανα») των προσώπων της γέφυρας, με πέτρες επιτηδευμένα και με κύφωση λαξευμένες.

Το έργο χρονολογείται σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες στα 1885, καθώς τότε το αναφέρει ο Ανδρέας Καρκαβίτσας. Η καλολαξευμένη αυτή γέφυρα σώζεται μέχρι σήμερα σε άριστη κατάσταση.

ΤΟ ΜΕΓΑ (ΜΑΧΑΛΙΩΤΙΚΟ) ΡΕΜΑ

2007-10-24T14:20:00.000+03:00

Η φύση απλόχερα διέθεσε στην Κλεπά εκτός από τη φυσική της ομορφιά και άφθονα νερά.

Το Μέγα ρέμα με τις πηγές στον Αϊ- Γιάννη χωρίζει την Κλεπά στα δύο, στην Άνω Κλεπά και στην Κάτω Κλεπά (Μαχαλάς), προσφέροντας στη μακραίωνη ιστορία του χωριού ζωή αλλά και πλούτο.

Τα τελευταία χρόνια, κοντά στο Μέγα Ρέμα λειτουργεί ένας ΧΩΡΟΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ... ο οποίος συγκεντρώνει όλες τις ηλικίες...αλλά κυρίως την νεολαία του χωριού.

ΤΑ ΕΞΩΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΚΛΕΠΑΣ

2007-10-24T13:48:00.000+03:00

Εξωκλήσι του Αγίου Χαραλάμπου

Ο Άγιος Χαράλαμπος βρίσκεται στην πλατεία του χωριού της Κάτω Συνοικίας και μαζί με τα πλατάνια και τις βρύσες δημιουργούν ένα αρμονικό περιβάλλον κατάλληλο για ξεκούραση και ψυχική χαλάρωση.

Εξωκλήσι του Αϊ – Λια

Το εξωκλήσι του Αϊ - Λια που είναι χτισμένο στην κορυφή λόφου με καταπληκτική θέα προς τα Βαρδούσια και τα γύρω βουνά.

Εξωκλήσι του Αϊ – Γιάννη

Αξίζει μια εκδρομή στον Αϊ – Γιάννη που περικλείεται από αιωνόβια πλατάνια και μια σπηλιά από την οποία βγαίνει νερό, είναι ένας χώρος αναψυχής φτιαγμένος μέσα σε μια ρεματιά. Εδώ έχει γίνει και η υδρομάστευση που δίνει νερό στην Κάτω Κλεπά

Αγία Παρασκευή

Η Αγία Παρασκευή είναι χτισμένη στην κορυφή του Άνω Μαχαλά. Εκεί τα βράδυα μαζέυεται η νεολαία του χωριού με κιθάρες, μέχρι το πρωι.

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ

2007-10-24T12:36:00.000+03:00

Η Κλεπά διαιρείται σε δύο ενορίες. Η κάθε ενορία έχει από έναν μεγαλοπρεπή ναό.

Η μια ενορία που βρίσκεται προς τα Δυτικά έχει το ναό του Αγίου Γεωργίου, με την εντυπωσιακή αρχιτεκτονική του και το εντυπωσιακό καμπαναριό του.

Ιερος Ναός Αγίου Γεωργίου

Η άλλη ενορία που βρίσκεται προς τα Ανατολικά έχει το ναό των Αγίων Παμμεγίστων Ταξιαρχών, ο οποίος έχει ένα περίφημο εικονοστάσιο έργο του 1901, φτιαγμένο

από ξύλο καρυδιάς σκαλισμένο αρμονικά με συμπλέγματα χρυσού, αποτελούμενο από λαμπρές εικόνες.

Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών

ΔΗΜΟΣ ΚΛΕΠΑΪΔΟΣ

2007-10-24T12:32:00.000+03:00

Διοικητικά η Κλεπά μετά την απελευθέρωση του 1821 άνηκε αρχικά στην επαρχία Κραβάρων και στη συνέχεια απο το 1833 στην επαρχία Ναυπακτίας, απο το 1835 στο Δήμο Αράχοβας, απο το 1836 στο Δήμο Προσχίου, και απο το 1868 έως το 1912 στο Δήμο Κλεπαϊδος.
Η έκταση του Δήμου Κλεπαΐδος ήταν σχεδόν όλη δασώδης ενώ οι κάτοικοί της ήταν γεωργοί, κτηνοτρόφοι, εργάτες και μετανάστες.
Πρωτεύουσα του Δήμου Κλεπαΐδος ήταν η Κλεπά και περιελάμβανε τα χωριά Κλεπά, Αράχωβα, Νεοχώρι, Δενδροχώρι (πρώην Τέρνοβα), Λιβαδάκι (πρώην Αβώρανη), Διπλάτανο (πρώην Τερπίτσα) και Περδικόβρυση (πρώην Σινίστα).
Από το 1912 έως την αναγκαστική συνένωση των κοινοτήτων (Καποδίστριας) αποτελούσε την Κοινότητα Κλεπάς.
Τώρα είναι ένα από τα δώδεκα (12) Δημοτικά Διαμερίσματα του Δήμου Πλατάνου και καταλαμβάνει έκταση 16.371 στρεμμάτων.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΛΕΠΑΣ

2007-10-24T12:28:00.000+03:00

Από τα Γενικά Αρχεία του κράτους και από δημοσιευμένες ιστορικές πηγές προκύπτει ότι το χωριό πολλές φορές καταστράφηκε και οι κάτοικοί του το εγκατέλειψαν.
Άλλες φορές όπως το 1763 έως το 1770 οι κάτοικοι το εγκατέλειψαν γιατί δεν μπορούσαν να πληρώσουν στους Τούρκους το βαρύ φορολογικό χρέος.
Πολλοί Κλεπαϊτες πήραν μέρος στους αγώνες για ανεξαρτησία ως αξιωματικοί ή απλοί στρατιώτες με τους καπεταναίους των Κραβάρων.
Οι κάτοικοι του χωριού έλαβαν μέρος στην επανάσταση του 1821 με ιδιαίτερο πάθος.
Από την αρχή της επανάστασης, είχαν ενταχθεί στις τάξεις των παλικαριών του οπλαρχηγού Ανδρίτσου Σαφάκα, προσφέροντάς του όχι μόνο πολεμοφόδια, αλλά και την ιδιαίτερα στρατηγική θέση του χωριού της.
Η Κλεπά έχει προικιστεί από την φύση με ένα μεγάλο αριθμό φυσικών σπηλιών που βρίσκονται περιφερικά του χωριού, ανάμεσα σε απόκρημνους βράχους. Οι σπηλιές αυτές χρησιμοποιούνταν ως κρησφύγετα και ορμητήρια, παρέχοντας στους κατοίκους της Κλεπάς επιθετικά και αμυντικά πλεονεκτήματα από την ίδια θέση.
Η Κλεπά με 80 οικογένειες στις πρώτες εκλογές τις 19-5-1829 είχε το μεγαλύτερο εκλογικό πληθυσμό 55 αντιπροσώπους και εξέλεξε 2 εκλέκτορες. Μέχρι και τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο η Κλεπά ήταν το μεγαλύτερο χωριό της Ναυπακτίας.
Κατά τον εμφύλιο πόλεμο το χωριό εκκενώθηκε βίαια και από τότε και μετά ποτέ δεν ξαναβρήκε την χαμένη του αίγλη.

ΑΡΧΑΙΑ ΕΠΟΧΗ

2007-10-24T12:23:00.000+03:00

Στην περιοχή έχουν βρεθεί:

αρκετά νομίσματα ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων
μία επιγραφή «ΛΥΚΟΡΤΑ ΧΑΙΡΕ»
ένα χρυσό φίδι
αρκετοί τάφοι κ. ά.

που μαρτυρούν την παρουσία ανθρώπων από την αρχαία εποχή.

ΟΝΟΜΑΣΙΑ

2007-10-24T12:20:00.000+03:00

Την ονομασία του το χωριό την οφείλει πιθανόν στη Σλαβική ρίζα του, που σημαίνει τόπος ευήλιος.

Σύμφωνα όμως με τις προφορικές παραδόσεις, το όνομα του χωριού μπορεί και να οφείλεται στον Απόστολο Κλεώπα που πέρασε από την περιοχή και ίδρυσε Εκκλησία στη θέση που σήμερα βρίσκεται η Κλεπά.

ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ

2007-10-24T12:15:00.000+03:00

Η Κλεπά είναι κεφαλοχώρι του Δήμου Πλατάνου Αιτωλοακαρνανίας και βρίσκεται στα ΒΔ της επαρχίας Ναυπακτίας (στην καρδιά των Κραβάρων), χτισμένη στη δεξιά-βορινή όχθη του ποταμού Ευήνου, αντικριστά στην Περδικόβρυση και στεφανωμένη από την Κοκκινιά (1832 μ.), το Καραβάκι (1547 μ.) και το Ξεροβούνι (1415 μ.).
Είναι κτισμένη σε υψόμετρο 800 μέτρων.

Είναι καταπράσινο χωριό, με πολλές πηγές και πανέμορφη θέα.

Η λεκάνη που ανήκει η έκταση της Κλεπάς περιλαμβάνει δε εκτός από ορεινές εκτάσεις ημιορεινές αλλά και πεδινές! Παράδοξο για κραβαρίτικο τοπίο.
Συνδέεται οδικά τόσο με την Ναύπακτο και το Θέρμο, όσο και με το Καρπενήσι και την Λαμία. Έχει περίπου 300 μόνιμους κατοίκους.
Αποτελείται από τρεις συνοικίες (Μαχαλάδες) χτισμένους αμφιθεατρικά γύρω από το μικρό ποταμό Μέγα Ρέμα.

« Σταυραδερφή του Κοκκινιά του Φίδαρη κουμπάρα…» την αναφέρει ο Γεώργιος Αθάνας.

ΚΑΤΩ ΚΛΕΠΑ

2007-10-24T11:30:00.001+03:00

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 1997

2007-09-30T10:04:00.000+03:00

ΣΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΜΠΕΛΑ

Στο πανηγύρι στην Αράχωβα...

Φεύγοντας...λίγο πρίν το χάνι του Λιόλιου..

ΠΑΜΕ ΜΙΑ ΕΚΔΡΟΜΗ;

2007-09-26T11:34:00.000+03:00

ΚΑΠΟΙΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΠΟΤΕ.....

ΤΟΤΕ....

ΚΑΙ ΤΩΡΑ...

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 1993

2007-09-06T18:39:00.000+03:00

ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΑ ΣΤΕΝΑ

ΛΙΓΑ... ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ

2007-09-06T13:53:00.000+03:00